สภาพภูมิประเทศ

ภูมิประเทศที่ตั้งวัด มีลักษณะเป็นดอยไม่สูงนัก บริเวณยอดดอยเป็นที่ราบกว้างขวางใช้เป็นสถานที่ปลูกกุฏิพำนักของภิกษุสามเณร มีป่าไม้จำพวกไม้เต็ง ไม้รัง ไม้รัก ไม้ประดู่ ไม้กุง และอื่นๆ คละเคล้าปะปนกันไป มีความสงบร่มเย็น ภายในเนื้อที่โดยรวม ๖๑-๐-๐๔ ไร่ ซึ่งแต่ก่อนนั้นบริเวณรอบๆดอยก็เป็นป่าเขียวชอุ่มร่มรื่น แต่ภายหลังชาวบ้านก็บุกรุกหักร้างถางพง กลายเป็นเรือกสวนไร่นาไปเป็นส่วนใหญ่ คงเหลือเป็นป่าอยู่เฉพาะบริเวณที่พระธุดงค์มาปักกลดภาวนา เท่าที่กลายมาเป็นวัดอยู่ในเวลานี้ ซึ่งทางราชการได้จัดจำแนกสภาพเป็นที่ดินรกร้างว่างเปล่า ตามหนังสือรับรองการออกเอกสารสิทธิ์ที่ดิน ของสำนักงานที่ดินอำเภอแม่อาย ที่ ชม. ๑๘๒๒/๙๗๖ ลงวันที่ ๑๒ กันยายน ๒๕๔๓

อาณาเขต

มีเขต ทิศเหนือยาว.........๒๔๕.๘๘........วา จด.....ที่สวนนายอ้วน

ทิศใต้ยาว.......................๑๔๙.๕๐..........วา จด.....ที่สวนนางการีและนายปราโมทย์

ทิศตะวันออกยาว...........๑๕๖.๔๒.........วา จด.....ที่สวนนายบุญส่งและนายปราโมทย์

ทิศตะวันตกยาว.............๑๓๕.๐๔..........วา จด.....ที่สวนนายสุวรรณ์

ประวัติความเป็นมา

จุดกำเนิดวัด

นับแต่ปี ๒๕๓๐ เป็นต้นมา เริ่มมีพระธุดงค์จากทางภาคอีสานเดินธุดงค์มาปักกลดบำเพ็ญธรรม ณ ที่ดอยแห่งนี้ โดยการชักนำของชาวบ้าน ซึ่งต่างก็หวังว่าเมื่อมีพระมาอยู่แล้ว ความน่าสะพรึงกลัวของดอยลูกนี้จะบรรเทาลง และชาวบ้านจะได้โอกาสบำเพ็ญบุญกุศลกับพระสงฆ์ผู้ปฏิบัติดีปฏิบัติชอบ โดยศรัทธาญาติโยมได้ช่วยกันปลูกกุฏิไม้ไผ่ มุงหญ้าคา ฝาแถบตอง พอให้ท่านได้อาศัยหลับนอน กันลม กันแดด กันฝนได้เท่านั้น และก่อสร้างศาลาชั่วคราวมุงด้วยหญ้าคาหลังเล็กๆ พอให้พระนั่งฉันจังหันได้ ๓-๔ องค์ และใช้เป็นสถานที่ประกอบพิธีทางศาสนาได้ตามสมควร

ในระยะเริ่มต้นนั้น ก็ยังไม่มีพระสงฆ์มาอยู่ประจำเป็นหลักมั่นคง นอกจากพระธุดงค์เดินทางรอนแรมมาพักบำเพ็ญเพียรภาวนาชั่วระยะกาลหนึ่งๆ แล้วก็จากไป แต่ก็มีพระธุดงค์วนเวียนมาอยู่เสมอมิได้ขาด แต่ไม่ปรากฏว่ามีพระจำพรรษาในช่วงนั้น จนกระทั่งปี ๒๕๓๕ เป็นต้นมา จึงเริ่มมีพระสงฆ์อยู่จำพรรษา รูปหนึ่งบ้าง สองรูปบ้าง สามรูปบ้าง แต่ครั้นออกพรรษาแล้ว ก็พากันเดินธุดงค์จากไปเสียสิ้น ในระยะนั้น ก็ยังไม่มีสิ่งปลูกสร้างใดๆ นอกจากกุฏิมุงหญ้าคาอยู่ ๒-๓ หลัง และศาลาชั่วคราวหลังเล็กๆขนาด ๔x ๘ เมตร หนึ่งหลังแค่นั้น

จวบจนกระทั่ง ปี ๒๕๓๘ เป็นต้นมา จึงได้มีพระธุดงค์มาอยู่ประจำเป็นหลักอย่างมั่นคง ไม่ว่าจะเป็นในพรรษาหรือนอกพรรษา ไม่ปรากฏว่าสถานที่นี้จะได้ขาดแคลนพระอีก นับตั้งแต่บัดนั้นเป็นต้นมา ซึ่งพระธุดงค์ที่มาอยู่ประจำเป็นหลักในตอนนั้นก็คือ พระวิทยา กิจฺจวิชฺโช ซึ่งดำรงตำแหน่งเจ้าอาวาสองค์ปัจจุบันนี้เอง ความเป็นอยู่ในระยะบุกเบิกนั้น ค่อนข้างจะแร้นแค้นกันดารเป็นอย่างมากทีเดียว มีเพียงกุฏิมุงหญ้าคาหลังเล็กๆ ปูพื้นด้วยฟากไม้ไผ่ ฝากุฏิก็ใช้ใบตองกุงถักสานพอกันลมและฝน น้ำใช้ก็ต้องอาศัยหิ้วจากบ่อซึ่งขุดไว้เชิงดอย เอาไปใช้ที่กุฏิซึ่งอยู่บนดอย ส้วมก็ให้ศรัทธาญาติโยมช่วยกันขุดหลุมไว้ในป่า เอาใบตองกุงถักเป็นฝาพอเป็นเครื่องบังตา เดินบิณฑบาตไปกลับวันละ ๘ กิโลเมตร อาหารที่ได้จากการบิณฑบาตก็ตามมีตามได้ พออาศัยขบฉันเพื่อประทังชีวิตอยู่รอดไปวันหนึ่งเท่านั้น เครื่องยังชีพนอกจากบริขาร ๘ กับการประกอบความเพียรเพื่อความหลุดพ้นแล้ว อย่างอื่นดูเหมือนจะไม่มีอะไร

สถิติพระภิกษุสามเณรจำพรรษาในแต่ละปีมีดังนี้

ปี พ.ศ. ๒๕๓๘ พระภิกษุ ๒ รูป สามเณร    - รูป พระวิทยา กิจฺจวิชฺโช ประธานสงฆ์

ปี พ.ศ. ๒๕๓๙ พระภิกษุ ๒ รูป สามเณร     - รูป พระวิทยา กิจฺจวิชฺโช ประธานสงฆ์

ปี พ.ศ. ๒๕๔๐ พระภิกษุ ๔ รูป สามเณร     - รูป พระวิทยา กิจฺจวิชฺโช ประธานสงฆ์

ปี พ.ศ. ๒๕๔๑ พระภิกษุ ๑๔ รูป สามเณร ๒ รูป หลวงปู่อ่ำ ธมฺมกาโม ประธานสงฆ์

ปี พ.ศ. ๒๕๔๒ พระภิกษุ ๗ รูป สามเณร   ๑ รูป พระวิทยา กิจฺจวิชฺโช ประธานสงฆ์

ปี พ.ศ. ๒๕๔๓ พระภิกษุ ๒ รูป สามเณร   ๑ รูป พระวิทยา กิจฺจวิชฺโช ประธานสงฆ์

ปี พ.ศ. ๒๕๔๔ พระภิกษุ ๓ รูป สามเณร    - รูป พระวิทยา กิจฺจวิชฺโช ประธานสงฆ์

ปี พ.ศ. ๒๕๔๕ พระภิกษุ ๓ รูป สามเณร    - รูป พระวิทยา กิจฺจวิชฺโช ประธานสงฆ์

ปี พ.ศ. ๒๕๔๖ พระภิกษุ ๑ รูป สามเณร      - รูป พระวิทยา กิจฺจวิชฺโช ประธานสงฆ์

ปี พ.ศ. ๒๕๔๗ พระภิกษุ ๒ รูป สามเณร    - รูป พระวิทยา กิจฺจวิชฺโช ประธานสงฆ์

ปี พ.ศ. ๒๕๔๘ พระภิกษุ ๕ รูป สามเณร    - รูป พระวิทยา กิจฺจวิชฺโช ประธานสงฆ์

ปี พ.ศ. ๒๕๔๙ พระภิกษุ ๒ รูป สามเณร     - รูป พระวิทยา กิจฺจวิชฺโช ประธานสงฆ์

ปี พ.ศ. ๒๕๕๐ พระภิกษุ ๑ รูป สามเณร       -รูป  พระวิทยา กิจฺจวิชฺโช ประธานสงฆ์

ปี พ.ศ. ๒๕๕๑ พระภิกษุ ๒ รูป สามเณร   ๑ รูป  พระวิทยา กิจฺจวิชฺโช ประธานสงฆ์
 

นับแต่เริ่มต้นก่อตั้งที่พักสงฆ์มา จนได้ดำเนินการขออนุญาตสร้างวัด ในโครงการสร้างวัดเพื่อเฉลิมพระเกียรติ เมื่อวันที่ ๒๐ กันยายน พ.ศ. ๒๕๔๓ โดยมี นายอ้วน วงศ์สุข ผู้ใหญ่บ้านในขณะนั้นเป็นผู้ขออนุญาต และได้รับหนังสืออนุญาตให้สร้างวัดได้ ลงวันที่ ๑๓ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๔๔ ได้จัดการก่อสร้างเสนาสนะและถาวรวัตถุเป็นหลักฐานมั่นคงแล้วคือ

   ๑๕   พระอุโบสถและศาลาอเนกประสงค์ อยู่ในระหว่างการก่อสร้าง

หลังจากนั้นจึงได้ยื่นรายงานขอตั้งวัดต่อทางราชการ เมื่อวันที่ ๑๙ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๔๔ โดยนาย อ้วน วงศ์สุข และกระทรวงศึกษาธิการด้วยความเห็นชอบของมหาเถรสมาคม ได้ประกาศตั้งเป็นวัดขึ้นในพระพุทธศาสนา มีนามว่า วัดป่าหนองบัวทอง เมื่อวันที่ ๒ พฤษภาคม พ.ศ. ๒๕๔๕ และเพราะเหตุที่ชื่อ วัดป่าหนองบัวทอง มีความไม่เหมาะสมกับสภาพภูมิศาสตร์อันเป็นที่ตั้งของวัดซึ่งอยู่บนดอย ประกอบกับ หนองบัว เป็นสถานที่ที่ชาวบ้านได้ใช้เพาะเลี้ยงปลาทำปาณาติบาตเป็นที่รู้กันโดยทั่วไป